Fabrikaların makine parkurlarında, pompa istasyonlarında, gezer vinçlerde ve elektrik dağıtım şebekelerinde kullanılan elektrik motorları, redüktörler ve güç trafoları, yapılarındaki yüksek kaliteli elektromanyetik silisli saçlar ve saf elektrolitik bakır sargılar ile geri dönüşüm dünyasının en istikrarlı gelir kaynaklarındandır. Motor ve trafo hurdaları, içerisindeki bakırın saflığı ve kolay geri kazanılabilir yapısı sayesinde her dönemde peşin talep görmektedir. Endüstriyel tesisler arızalanan veya yenilenen motorlarını doğru sınıflandırarak çok ciddi bir hurda geliri elde edebilir.
1. Hurda Elektrik Motorlarında Bakır Randımanı Oranları
Elektrik motorlarının toplam ağırlığına oranla içerdiği bakır sargı miktarı motorun gücüne, devrine ve gövde tipine göre değişiklik gösterir:
- Küçük Güçlü Motorlar (0.55 kW - 4 kW): Ortalama %10 ile %12 arasında bakır sargı ağırlığına sahiptir. Gövdeleri genellikle alüminyum enjeksiyondur.
- Orta Güçlü Sanayi Motorları (5.5 kW - 45 kW): %8 ile %10 arasında bakır ihtiva eder. Gövdeleri pik döküm veya çelik lamadır.
- Büyük Güçlü Ağır Sanayi Motorları (55 kW - 500 kW): %7 ile %9 bakır içerir; ancak tonaj yüksek olduğu için tek bir motordan yüzlerce kilo saf soyma bakır elde edilir.
- Dalgıç Pompa Motorları: Paslanmaz çelik kılıflı ve su geçirmez özel sarımlı motorlardır.
- Servo ve Step Motorlar: İçerisinde nadir toprak mıknatısları (Neodimyum) ve hassas bakır sargılar barındırır.
- DC Doğru Akım Motorları: Kolektör ve fırça kısımlarında kalın bakır lamalar barındırır.
- Redüktörlü Motor Grupları: Döküm dişli kutusu ve motorun birlikte tartıldığı ünitelerdir.
- Kömürlü ve Üniversal Motorlar: El aletleri ve küçük ev aletlerinden çıkan motorlardır.
- Vibrasyon ve Özel Amaçlı Motorlar: Eksantrik ağırlıklı döküm gövdeli vibrasyon motorlarıdır.
2. Yağlı ve Kuru Tip Hurda Trafolar
Güç trafolarında iki ana kategori bulunur:
- Bakır Sargılı Trafolar: Yüksek iletkenlikli elektrolitik bakır lama ve tellerle sarılmıştır. Trafo yağı tahliye edildikten sonra silisli saclar ve bakır lamalar ayrıştırılarak yüksek değerle satılır.
- Alüminyum Sargılı Trafolar: Sargıları alüminyum şeritten yapılmıştır; ağırlık başına fiyatı bakır trafolara göre daha düşüktür. Satış öncesinde sargı malzemesinin spektrometre veya kazıma testiyle teyit edilmesi şarttır.
- Trafo Yağı (PCB Kontrolü): Eski trafolarda kanserojen PCB (Poliklorlu Bifenil) yağı bulunmadığı belgelenmeli ve atık yağ lisanslı tanklarla çekilmelidir.
- Kademe Değiştiriciler ve Porselen İzolatörler: Şalt trafolarındaki porselen buşingler ve kontak takımlarıdır.
3. Profesyonel Motor Söküm Teknolojisi
ER Metal tesislerindeki otomatik hidrolik motor parçalama tezgâhları, motor gövdesini ve milini tek hamlede presleyerek bakır sargıları emaye zedelenmesi olmadan tertemiz dışarı çeker. Bu yüksek verim müşterilerimize en yüksek kilogram fiyatını sunmamızı sağlar. Manuel sökümlerde yaşanan bakır kayıpları otomatik hatlarımızda sıfıra iner.
4. Silisli Trafo Saclarının Geri Kazanımı ve Değeri
Trafolardan ve motor statorlarından çıkan silis alaşımlı manyetik saçlar, yüksek elektrik ark ocaklarında özel kalite çelik üretiminde aranan hammadde olup, normal döküm demirine göre daha yüksek fiyattan alıcı bulur. Yüksek manyetik geçirgenliği sacın ergitme kalitesini artırır.
5. Motor ve Trafo Depolamada Dikkat Edilecekler
Açık sahada yağmur altında bekleyen motorların içine su girmesi paslanmaya ve tartım firesine yol açar. Motorların kapalı alanda paletler üzerinde tutulması ve trafo yağlarının akmaması için sızdırmaz tepsilerde bekletilmesi çevre standartları gereğidir.
6. Sıkça Sorulan Sorular
Yanmış elektrik motoru ile sağlam motorun hurda fiyatı farklı mıdır?
Hurda olarak eritilecekse bakırın emayesinin yanmış olması bakırın ergitme kimyasını değiştirmez; aynı fiyattan işlem görür.
Trafo yağını kim boşaltır?
Tesisimizdeki vakumlu atık yağ tankeri ile trafo yağı şantiye sahasında çevreye damlatılmadan çekilir.
Fabrikamızdaki arızalı motorları yerinden alıyor musunuz?
Evet, Ankara genelinde kendi vinçli kamyonlarımızla yükleme işçiliği bize ait olmak üzere adresinizden teslim alıyoruz.
Kuru tip dökme reçineli trafolar nasıl geri kazanılır?
Reçineli sargılar özel kırma makinelerinde kırılarak bakır ve epoksi elektrostatik ayırıcılarla birbirinden ayrılır.