Elektrik enerjisi iletim ve dağıtım şebekelerinde, yüksek gerilim trafo merkezlerinde, endüstriyel otomasyon panolarında ve ağır sanayi şalterlerinde kullanılan kontak noktaları, binlerce voltluk ark patlamalarına, yüksek akım geçişlerine ve mekanik darbelere dayanmak zorundadır. Gümüş (Ag), tüm metaller arasında en yüksek elektriksel ve termal iletkenliğe sahip element olduğu için endüstriyel kontaktörlerin, manyetik şalterlerin, devre kesicilerin ve koruma rölelerinin anahtar temas uçlarında alaşımlı gümüş plakalar kullanılır. Ömrünü tamamlamış elektrik panoları söküldüğünde açığa çıkan gümüş kontak hurdaları, içerdiği yüksek kıymetli maden oranıyla geri dönüşüm sektörünün en değerli endüstriyel atıkları arasındadır. Doğru ayrıştırılan kontaklar rafinasyon tesislerinde saf külçe gümüşe dönüştürülür. Tek bir büyük fabrika revizyonundan kilolarca gümüş kontak çıkabilir.
1. Endüstriyel Gümüş Kontak Türleri ve Alaşım Bileşimleri
Piyasada bulunan elektrik kontakları saf gümüşten değil, ark aşınmasını ve yapışmayı önleyen kompozit alaşımlardan üretilir:
- AgCdO (Gümüş Kadmiyum Oksit): %85-90 Gümüş ve %10-15 Kadmiyum Oksit içerir. Ağır sanayi kontaktörlerinde onlarca yıldır kullanılan en yaygın kontak tipidir.
- AgSnO2 (Gümüş Kalay Oksit): Çevre dostu modern kontaktörlerde kullanılan %88-92 Gümüş ve %8-12 Kalay Oksit alaşımıdır.
- AgNi (Gümüş Nikel): %60-90 Gümüş ve nikel toz metalurjisi karışımıdır. Küçük rölelerde ve otomotiv anahtarlarında kullanılır.
- AgW ve AgWC (Gümüş Tungsten): Yüksek akımlı devre kesici şalter uçlarında %35-50 Gümüş ve %50-65 Tungsten içerir.
- Bakır Üzeri Kaynaklı Kontak Pabuçları: Gümüş pulun bakır lama üzerine sert lehimle tutturulmuş halidir.
2. Gümüş Kontakların Sökümü ve Ayrıştırma Teknikleri
Gümüş kontaklar bakır lamalardan şu yöntemlerle ayrılır:
- Termal Şaloma: Oksi-asetilen veya propan alevi ile bakır-gümüş birleşim noktası ısıtılarak lehim eritilir ve gümüş pul pensesiyle ayrılır.
- Mekanik Giyotin Kesim: Kontak ucu presle bakırdan sıfır pay ile kesilerek yüksek oranlı kontak hurdası olarak stoklanır.
- Kimyasal Rafinasyon: Asidik çözündürme sonrası gümüş klorür çökeltilip saf gümüş tozu elde edilir ve daha sonra ergitilerek 999 ayar külçe haline getirilir.
3. Spektrometre ile Ayar ve Değer Tespiti
Gümüş kontakların değeri içerdikleri saf Ag oranına ve o günkü Borsa İstanbul ile Londra Külçe Piyasası ons gümüş fiyatına göre hesaplanır. ER Metal uzmanları portatif XRF spektrometre ile kontak yüzeyindeki ve kesitindeki gümüş yüzdesini anında ölçerek fire payı olmadan net fiyat teklifi sunar. Alaşım bileşimine göre her kontağın gümüş oranı farklıdır ve analiz yapmadan tahmini fiyat vermek her iki taraf için de doğru değildir.
4. Piyasa Fiyatlandırması ve Ekonomik Değerlendirme
Gümüş fiyatları troy ons bazında Londra ve New York borsalarında işlem görür ve dolar kuru üzerinden hesaplanır. Kontakların gümüş yüzdesi arttıkça kilogram birim fiyatları doğrusal olarak yükselir. AgCdO kontaklar piyasanın hacim olarak en büyük segmentini oluşturur. AgW kontak uçları ise tungsten içeriği sebebiyle gümüş değerine ek olarak tungsten hurda primi de alır. Toplu panolar halinde gelen fabrikalardaki revizyonlarda tek seferde ciddi tonajlarda gümüş kontak elde edilir.
5. Ankara Elektrik Panosu ve Kontak Hurdası Alımı
Ostim, İvedik, Başkent OSB ve Türkiye genelindeki fabrika revizyonları, trafo sökümleri ve pano imalatçılarından çıkan her tonajdaki şalter, kontaktör ve ayrılmış gümüş kontakları nakit alıyoruz.
ER Metal Hizmet Avantajları ve Güvence
ER Metal olarak Ankara Ostim ve İvedik Organize Sanayi Bölgesi merkezli operasyonlarımızda müşterilerimize saydam ve güvenilir bir alım süreci sunuyoruz. Tüm tartım işlemlerimiz TÜBİTAK onaylı kalibrasyonlu elektronik kantarlarda gerçekleştirilir ve her alım için resmi kantar fişi düzenlenir. Ödeme seçeneklerimiz arasında anında nakit, aynı gün banka havalesi ve EFT bulunmaktadır. Kurumsal müşterilerimize e-fatura, e-irsaliye ve atık taşıma belgesi entegrasyonu ile tam mevzuat uyumlu hizmet veriyoruz. Yerinden alım hizmetimiz kapsamında kendi özmal vinçli kamyon, lowbed, forklift ve kepçeli yükleyicilerimizle Ankara ve çevre illerdeki tüm sanayi tesislerinden, şantiyelerden ve fabrikalardan hurda malzemeleri güvenle teslim alıyoruz. Minimum alım miktarı şartımız bulunmamaktadır ve kilogramdan tonaja kadar her ölçekte hizmet sunmaktayız. Hurda metal değerlendirmelerimizde portatif XRF alaşım spektrometresi, kıvılcım testi ve manyetik ayrıştırma gibi profesyonel analiz yöntemlerini kullanarak malzemenizin hak ettiği en yüksek birim fiyatı garanti ediyoruz. Müşteri memnuniyeti ve uzun vadeli iş ortaklığı temel ilkemizdir.
Sıkça Sorulan Sorular
Bakırdan ayrılmamış gümüş kontaklı baralar nasıl fiyatlandırılır?
Bara üzerindeki gümüş pul ağırlığı ve bakır lama ağırlığı oransal olarak hesaplanıp her iki metalin değeri toplanarak kantar tartımı üzerinden peşin ödenir.
Gümüş kontak mıknatıs çeker mi?
AgNi alaşımlı kontaklar nikel içeriğinden dolayı zayıf mıknatıs çekebilir. AgCdO ve AgSnO2 kontaklar ise kesinlikle manyetik değildir ve mıknatıs tutmaz.
Rölelerin içindeki minik kontaklar değerli midir?
Evet, telekomünikasyon ve otomotiv rölelerinde kullanılan mikro kontaklar yüksek saflıkta gümüş ve hatta gümüş-paladyum içerir; toplu kilolarda ciddi kazanç sağlar ve gram hesabıyla fiyatlandırılır.